Tiêu điểm

CÂY TRE VIỆT NAM

   Nguồn Phạm Tiến Khoa 

    Trong ngày Hội nghị bàn về công tác ngoại giao, ông Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng có đưa ra hình tượng cây tre cho chính sách ngoại giao nước nhà. Từ xưa, cây tre Việt Nam là nguồn cảm hứng của nhiều tác phẩm thi ca.

    Nhà thơ Viễn Phương khi ra Hà Nội, đứng trước lăng cụ Hồ, đã phải thốt lên:

    “Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác

    “Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát

    “Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam

    “Bão táp mưa sa, đứng thẳng hàng…”


    Bài hát đã được nhạc sĩ Hoàng Hiệp phổ nhạc, mỗi lần lời ca cất lên làm rung động bao con tim.

    Vâng, có dân tộc nào như dân tộc Việt Nam, trải qua hàng ngàn năm “bão táp mưa sa” nhưng “vẫn đứng thẳng hàng”. Phải, chỉ có những người có tấm lòng yêu nước mới nhận ra điều đó.

    Làng Nguyễn của tỉnh Thái Bình, được nhà nước phong tặng danh hiệu “anh hùng” trong thhời kỳ chống Pháp vì suốt 9 năm kháng chiến, chưa một lần giặc có thể vào làng. Chỉ nhờ có lũy tre ken dầy quanh làng, cùng với hào sâu ngay bên ngoài lũy tre, dưới hào là những chiếc chông tre.

    Thật không khác gì cây tre trong bài thơ của nhà thơ Nguyễn Duy, trong đó có những câu:

    “Thân gầy guộc, lá mong manh

    “Mà sao nên luỹ nên thành tre ơi?...”

    Viết đến đây lại nghĩ đến bài hát “Cô gái vót chông” mà người đẹp Việt Nam cất lên trên đất Mỹ, qua tiếng đàn T’rưng, một nhạc cụ cũng lại được làm bằng tre. Sau buổi trình diễn này có nhiều người lo sợ “sẽ làm mất lòng Mỹ”! Ơ hay sao hèn thế? Cả dân tộc ta đánh nhau với Mỹ suốt 20 năm, cuối cùng Mỹ phải cuốn cờ leo lên máy bay trực thăng để chạy khỏi nước Nam mà ta còn chẳng sợ mất lòng ai, huống chi chỉ là một bản nhạc không lời?

    Nhà văn Thép Mới, khi nói về cây tre Việt Nam đã có một câu kết: “Cây tre Việt Nam! Cây tre xanh, nhũn nhặn, ngay thẳng, thủy chung, can đảm. Cây tre mang những đức tính của người hiền là tượng trưng cao quý của dân tộc Việt Nam”. Thế đấy! Thế mà có những kẻ không nhận ra sức mạnh của tre, lại bắt chước kẻ thù, quay lại chê bai dân tộc mình. Chúng là những kẻ đớn hèn, là những cây tre tuy đứng trong cùng một khóm nhưng bên trong thân đã để cho sâu đục khoét. Những cây tre loại này không thể dùng làm rường cột cho ngôi nhà, chúng chỉ xứng đáng để làm chuồng trâu, chuồng lợn.

    Trong thời gian chống Mỹ, nhà nước đã cử hàng chục ngàn học sinh qua nhờ Liên Xô đào tạo thành các nhà khoa học để sau này về xây dựng đất nước. Có những kẻ thấy sao người Việt giống cây tre quá, họ không hiểu được bản chất của cây tre, chỉ thấy rằng chúng có thể tồn tại và phát triển trên những môi trường cằn cỗi. Thế là có một bài viết, chê bai cả một dân tộc và có ý phân biệt dân tộc này với dân tộc khác, đòi nhổ bỏ bụi tre nào đó.

    Nhìn bề ngoài mà đánh giá thì có phần đúng, vì tre có thể trồng trên bất cứ chỗ nào miễn chỗ đó là đất của nước; tre không cần phân bón và những chiếc rễ tre bò lan đến đâu, đều có thể sinh con ở đó. Những cây măng tre, dù mới trồi lên khỏi mặt đất, chúng được bao bọc chỉ là một lớp áo mong manh, song cái đầu đã nhọn như một mũi mác chĩa thẳng lên trời đầy khí phách.

    Bàn về cây tre Việt Nam thì còn dài lắm. Chúng ta là người Việt hãy tự hào về cây tre cũng như tự hào về những đức tính của dân tộc mình mà phần nào được thể hiện trong tố chất của những cây tre./.

22 nhận xét:


  1. Có thể nói rằng cây tre là biểu tượng cho phẩm chất đặc sắc nhất của con người Việt Nam ta: đoàn kết, thủy chung, thanh cao, bất khuất. Là đức tính kiên cường ẩn tàng trong khả năng thích ứng dẻo bền vô hạn trước mọi tai họa thiên nhiên cũng như mọi biến thiên, bão táp và bi kịch lịch sử, cả do đến từ mọi phía lẫn do nội sinh, để trường tồn và phát triển.

    Trả lờiXóa
  2. Giống như cộng đồng người Việt, tre là lũy thép trước xâm lăng và bão lũ. Tre nhẫn nại chịu oằn mình, ngả rạp trước cuồng phong, bão lớn, để khi gió yên trời lặng lại vươn mình đứng thẳng thành lũy thành rừng, tre già măng mọc vô tận sinh sôi. Tre xanh hiên ngang, nhũn nhặn, cứng cáp mà dẻo bền vô hạn nên xứng đáng là biểu tượng của cốt cách và các phẩm chất đặc sắc của con người và văn hóa Việt Nam ta.

    Trả lờiXóa
  3. Tre hóa thân thành thế giới văn hóa tre trúc quây quần thân thiết với đời người, in hình in bóng đậm đà vào văn hóa, thi ca, nhạc họa, vào sâu xa tâm thức con người Việt Nam. Thêm nữa, dù tre không phải là một loại hoa nhưng vẫn có thể là biểu tượng văn hóa Việt Nam giống như lá phong là biểu tượng của Canada.

    Trả lờiXóa
  4. Tre là bạn đồng hành thủy chung, thân thiết của người từ thuở xa xưa gian lao suốt nhiều thế kỷ khai hoang mở đất để rồi dựng nước. Những làng xã định cư với lũy tre xanh bao bọc ngăn gió bão, từ ấy đã là đặc trưng không chỉ của không gian sinh tồn của làng, mà còn là đặc trưng văn hóa - thẩm mỹ riêng có của làng quê Việt Nam ta. Trong sâu xa tâm thức người Việt từ thuở ấy, đã bình yên và xanh mát bóng tre.

    Trả lờiXóa
  5. Tre theo người cùng một lúc làm nên cả văn hóa vật thể lẫn văn hóa phi vật thể cho xứ sở chúng ta. Kiến trúc ư? Thì nhà tranh tre nứa lá, với phên với liếp tre đan. Tiện nghi ư? Thì nào giường chõng, bàn ghế, tủ chạn... cho đến lắm thứ đồ ăn thức làm: Nong nia, dần sàng, thúng mủng, rổ rá, cối xay tre...

    Trả lờiXóa
  6. Công cụ nhà nông ư? Thì đòn càn đòn xóc, quang gánh... Đi lại trên sông nước, đánh bắt cá ư? Thì thuyền nan, thuyền thúng, cần câu, vó bè, nơm, đó, dậm tre đan... Đồ chơi và nhạc cụ ư? Thì que khăng, que chuyền, cây đu, diều sáo, sáo, tiêu, khèn bè, đàn tơ rưng tre nứa, cả cây nêu ngày Tết và cột cờ lễ hội đình làng...

    Trả lờiXóa
  7. Đó là thời đất nước chưa phát triển như hiện nay. Ở thời hiện đại, từ tre và nhờ có tre, có nứa cùng với song, mây, mà nên nghề thủ công, mỹ nghệ với lắm thứ hàng hóa tre trúc song mây, với những làng nghề tre mây có tiếng nay được nâng niu như một dạng văn hóa phi vật thể

    Trả lờiXóa
  8. Giống như cộng đồng người Việt, tre là lũy thép trước xâm lăng và bão lũ. Tre nhẫn nại chịu oằn mình, ngả rạp trước cuồng phong, bão lớn, để khi gió yên trời lặng lại vươn mình đứng thẳng thành lũy thành rừng, tre già măng mọc vô tận sinh sôi... Tre xanh hiên ngang, nhũn nhặn, cứng cáp mà dẻo bền vô hạn nên xứng đáng là biểu tượng của cốt cách và các phẩm chất đặc sắc của con người và văn hóa Việt Nam ta.

    Trả lờiXóa
  9. Cây tre giống với người Việt chúng ta. Nghèo khó, lam lũ nhưng vẫn lạc quan vượt khó. Tre không chê đất nghèo, chắt chiu dinh dưỡng cho những ngọn măng non nớt, mập mạp nhô lên. Qua ngày, qua tháng, qua năm, măng mọc lên như là sự tiếp nối của tre với bao hy vọng. Sự sống vẫn diễn ra, sinh sôi và nảy nở, dẫu cho mảnh đất ấy có khô cằn sỏi đá.

    Trả lờiXóa
  10. Đó cũng là cái gốc đạo lý, nền tảng sinh thành và dung dưỡng khí phách, phẩm chất một dân tộc. Thế hệ trước ngã xuống vì độc lập dân tộc, thế hệ sau phải củng cố và phát triển những thành quả ấy. Và dù thế nào măng cũng vẫn mang cái "dáng thẳng, thân tròn" ấy, cũng như người Việt Nam qua bao thế hệ vẫn gìn giữ và kế thừa những giá trị đạo đức ấy.

    Trả lờiXóa
  11. Ngày nay, khi nhịp sống thành phố xô bồ, con người ta lại có xu hướng thích tìm về với đồng nội, với luỹ tre, giếng nước, con đò. Về với làng với xóm là về với khóm tre, với bình an tâm hồn. Đối với những người con xa quê, mỗi lần về quê là thêm một lần cảm nhận, phát hiện chính mình. Ở đó có luỹ tre xanh, có cha mẹ hiền, về quê là để được hít hà mùi "quê hương".

    Trả lờiXóa
  12. Tre là loại cây có ý nghĩa tượng trưng cao trong nền văn hóa của các nước Đông Á nói chung và Việt Nam nói riêng. Cây tre có dáng rất thẳng, tuổi thọ cao nên được người Trung Quốc coi là biểu tượng của sự ngay thẳng. Trong văn hóa Ấn Độ, tre đại diện cho tình bạn gắn kết với hình ảnh những cây tre mọc thành cụm san sát.

    Trả lờiXóa
  13. Trong văn hóa Việt Nam miêu tả cây tre là loại cây chính trực, giản dị nhưng kiên cường. Một môn võ Việt là Vovinam coi tre như là vật tượng trưng cho tinh thần võ học.
    Hình ảnh cây tre Việt Nam tượng trưng cho những làng quê Việt với các rặng tre bao quanh thôn xóm. Nó như là một sự cụ thể hóa của tâm hồn người Việt với các đức tính thẳng thắn, đoàn kết và hiền hậu.

    Trả lờiXóa
  14. Tre xanh hiên ngang, nhũn nhặn, cứng cáp mà dẻo bền vô hạn nên xứng đáng là biểu tượng của cốt cách và các phẩm chất đặc sắc của con người và văn hóa Việt Nam ta.

    Trả lờiXóa
  15. Cây tre đã gắn bó máu thịt với mỗi người dân Việt Tre lặng lẽ chứng kiến biết bao sự biến chuyển của thời gian, của lịch sử, của con người và đất nước Việt. Nhắc đến tre là nhắc đến những gì can trường, điềm tĩnh mà thanh thản như chính quê hương ta, xứ sở ta, đất nước Việt Nam ta.

    Trả lờiXóa
  16. Không phải tự nhiên mà hai từ "cây tre" hiếm khi được dùng riêng. Người ta thường dùng "lũy", "khóm" cũng bởi vì tre không bao giờ mọc một cây riêng lẻ, bao giờ tre cũng mọc thành cụm. Phải chăng điều đó làm nên nét đẹp hài hoà của làng quê và con người Việt? Đặc điểm cố kết này tượng trưng cho tính cộng đồng của người Việt.

    Trả lờiXóa
  17. Người Việt mình dù ở đâu, dù có "sỏi đá vôi bạc màu" vẫn lớn lên, sinh tồn, vẫn "xanh tươi" như sức sống của lũy tre làng. Tre cũng là loài cây khá cứng và dễ trồng. Sự bền bỉ của nó hệt như sức sống bất diệt của con người Việt Nam. Đất nước bao phen thăng trầm, từ thuở sơ khai dựng nước xa xưa cho đến hội nhập mở cửa thời nay

    Trả lờiXóa
  18. Hình ảnh của tre luôn gợi nhớ về một làng quê Việt Nam mộc mạc, con người Việt Nam thanh cao, giản dị mà chí khí. Tre cùng người trải qua bao thăng trầm của lịch sử, trải qua bao cuộc chiến tranh giữ nước, giành độc lập tự do dân tộc. Tre xứng đáng là hình ảnh biểu tượng cho tính kiên cường, bất khuất của người Việt Nam, là cái đẹp Việt Nam

    Trả lờiXóa
  19. Đất xanh, tre mãi xanh màu tre xanh! Cây tre xứng đáng là biểu tượng của đất nước, con người Việt Nam. Dù thời gian có trôi đi, và dù đất nước có hội nhập đến đâu, những giá trị tinh thần chung của dân tộc không bao giờ mất.

    Trả lờiXóa
  20. Có thể nói, cây tre đã gắn bó với người nông dân Việt Nam từ thuở hoang sơ của lịch sử. Từ trong rừng sâu, tre về ở với con người, cùng con người trải qua biết bao gian nan, vất vả. Con người cũng dành cho cây tre những tình cao chân thành và cao quý nhất.

    Trả lờiXóa
  21. Tre là loài cây đã đi sâu vào tiềm thức của tôi từ thời ấu thơ. Chiếc nôi tre ru giấc ngủ tuổi thơ. Tre đã trở thành người bạn thân thiết, trở thành một phần của cuộc sống con người. Cây đa, quán nước, đình làng và lũy tre xanh là niềm thổn thức của bao trái tim xa quê

    Trả lờiXóa
  22. Tre sống đoàn kết, thủy chung, thanh cao, bất khuất như con người Việt Nam từ bao đời nay kiên trung với mảnh đất này. Giống như tre đứng trước cuồng phong vẫn nhẫn nại chịu oằn mình, ngả rạp, để khi gió yên trời lặng lại vươn mình đứng thẳng thành lũy, thành rừng; tre già măng lại mọc, tiếp tục sinh sôi, con người Việt Nam chưa bao giờ chịu khuất phục, lìu bước trước bom đạn của kẻ thù.

    Trả lờiXóa