TIN TỨC

Điều Thủ tướng Lý Hiển Long không ngờ tới!

Tọa Sơn

Vào cuối tháng 5 vừa qua, khi viết dòng trạng thái chia buồn trước sự ra đi của cựu Thủ tướng Thái Lan Prem Tinsulanonda (nguyên là tướng quân đội Thái Lan) trên mạng xã hội, Thủ tướng Singapore Lý Hiển Long đã có những nhận định mang tính chủ quan, phiến diện khi cho rằng việc quân tình nguyện Việt Nam giúp nhân dân Campuchia là "can thiệp quân sự", là "xâm lược Campuchia"… Trước đó, quan điểm này cũng được ông thể hiện tại một phát biểu trong khuôn khổ Đối thoại Shangri-la 2019. Không chỉ xúc phạm Việt Nam, xuyên tạc lịch sử, phát biểu của ông Lý Hiển Long còn phủ nhận tính chính danh của chính quyền dân chủ Campuchia Heng Samrin vào thập niên 1980, chia rẽ đoàn kết Asian, kích động chủ nghĩa dân tộc hẹp hòi. Là một nhà lãnh đạo của Singapore, là một chính trị gia lão luyện, có lẽ Thủ tướng Lý Hiển Long đã cân nhắc ảnh hưởng của những phát biểu của mình là đang đại diện cho Chính phủ Singapore. Tuy nhiên, không chỉ 1 mà tới 2 lần, luận điệu trên đã được ông Lý Hiển Long nhắc đi nhắc lại. Nhiều đồn đoán về động cơ, mục đích và ẩn ý đã được đưa ra sau hành động trên của Thủ tướng Lý Hiển Long.
 
Thủ tướng Singapore phát biểu tại Đối thoại Shangri - La 2019
Nhưng dù có động cơ hay mục đích gì, thì ngay lập tức những quan điểm trên của ông Lý Hiển Long đã gặp phải sự phản ứng mạnh mẽ không chỉ của chính phủ 2 nước mà còn là phản ứng của người dân 2 nước. Từ cấp độ chính phủ thì Thủ tướng Hunsen, Bộ Ngoại giao Campuchia và Bộ Ngoại giao Việt Nam đều lên tiếng phản đối mạnh mẽ lập luận của ông Lý Hiển Long. Còn trên mạng xã hội thì ngay lập tức, hàng loạt bình luận tiếng anh của người dân Việt đã được đăng tải trực tiếp trên status của ông Lý Hiển Long cũng như trở thành một nỗi bức xúc trong lòng dư luận Việt Nam cũng như của Campuchia. Không biết có phải đây là phản ứng của Thủ tướng Lý Hiển Long mong chờ hay không, nhưng chính từ hành động của ông đã đem lại những điều mà có lẽ ông cũng không thể ngờ tới.

Đó là cơ hội giáo dục lịch sử, giáo dục tinh thần yêu nước cho nhân dân Việt Nam, yêu chuộng độc lập, hòa bình cho nhân dân Campuchia. Hàng loạt bài về cuộc giải phóng Campuchia khỏi chế độ diệt chủng được đăng tải trên mạng xã hội. Số lượng bài và số lượng tiếp cận người đọc thậm chí còn vượt qua số lượng bài, lượng tiếp cận trong dịp kỷ niệm 40 năm vừa qua. Điều này đã  giúp các bạn trẻ hiểu được tính chính nghĩa của cuộc chiến này, sự hi sinh lớn lao của một thế hệ không chỉ vì nền độc lập, hòa bình của nước nhà, mà còn vì sự sống còn của đất nước, của dân tộc láng giềng. Đồng thời, chính Thủ tướng Lý Hiển Long đã thể hiện 1 tư tưởng của lớp lãnh đạo Singapore trong những năm 80 của thế kỷ trước và có lẽ vẫn còn ảnh hưởng đến bây giờ khi nhận định về cuộc chiến giải phóng nhân dân Campuchia khỏi chế độ Khmer đỏ. Nhiều người trong chúng ta còn tiếp cận được hoàn cảnh khó khăn của Việt Nam khi quyết định giúp đỡ nhân dân Campuchia, chúng ta cô đơn trong chính nghĩa, chúng ta bị bao vây, cô lập vì hành động theo lương tri vì sự ích kỷ, nhỏ nhen, tính toán về chính trị. Thậm chí, các nước như Singapore đã từng nằm trong các nước ủng hộ mạnh mẽ Khmer đỏ chỉ vì không thích chủ nghĩa cộng sản ở Việt Nam. Đây có thể là cách học lịch sử thấm sâu vào thế hệ trẻ Việt Nam và tôi cho rằng thế hệ trẻ Campuchia cũng sẽ tiếp cận nhiều hơn về sự kiện lịch sử này.

Đồng thời với đó, sự đoàn kết giữa 2 dân tộc Việt Nam và Campuchia chắc chắn sau sự kiện lần này sẽ càng được thắt chặt. Những chủ nghĩa dân tộc cực đoan, coi Việt Nam là kẻ thù tại Campuchia cũng sẽ không còn đất sống khi người dân 2 nước hiểu nhau, coi nhau như bạn bè, như đồng chí tốt. Và người dân thế giới và trong khu vực cũng sẽ hiểu hơn về 1 thời kỳ lịch sử tính chính nghĩa của mọi cuộc chiến đều bị bóp méo theo sự tính toán chính trị của các nước lớn. Thậm chí, đây cũng là cơ hội để chính người dân Singapore có nhìn nhận khách quan trước những phản ứng quốc tế về quan điểm của người đứng đầu Chính phủ nước mình. Và ông Lý Hiển Long chắc cũng không ngờ mình gặp phải phản ứng tiêu cực của người dân nước mình vì những luận điệu gây chia rẽ khối đoàn kết Asean hiện nay. 

Những lời lẽ của ông Lý Hiển Long đã chạm vào nỗi đau của 2 dân tộc, 2 đất nước. Nhưng cũng chính những quan điểm đó sẽ giúp mọi người có cơ hội “xét lại lịch sử” một cách công bằng hơn, khi cả thế giới trong đó có chính phủ Singapore nợ Việt Nam và những nạn nhân của chế độ Khmer đỏ một lời xin lỗi. 

Góc tiếp cận sai về cuộc giải phóng Campuchia khỏi nạn diệt chủng những năm 80 của thế kỷ trước là do tầm nhìn của thời đại bị hạn chế, do ảnh hưởng bởi yếu tố địa chính trị. Nhưng gốc tiếp cận sai đó vẫn còn được công nhận đến bây giờ thì ông Lý Hiển Long sai thực sự rồi. Nhưng ngẫm đi ngẫm lại, hành động tốt dù người ta hiểu sai nhưng rồi nó cũng sẽ vẫn trở về giá trị đích thực của nó. Một Việt Nam chiến đấu vì độc lập, tự do, hi sinh vì hòa bình đã được nhân dân thế giới biết đến. Đây cũng là 1 phần làm nên chiến thắng vang dội của Việt Nam khi ứng cử vào vị trị ủy viên không thường trực Hội đồng bảo an vừa qua với số phiếu gần như tuyệt đối. 

10 nhận xét:

  1. Việc phủ nhận sự cần thiết phải lật đổ chế độ Pol Pot chẳng khác nào việc thiếu tôn trọng sinh mạng và tâm hồn của nhân dân Campuchia. Các nhận xét của ông Lý đã động chạm đến vết thương lòng của Campuchia bằng việc gợi lại ký ức buồn năm xưa.

    Trả lờiXóa
  2. Xung quanh vấn đề này, chúng ta cần có một cách nhìn tỉnh táo, khách quan để hiểu được bản chất sự kiện, không nên để cảm xúc lấn át lý trí, dẫn tới các suy nghĩ, hành động dù có hảo ý nhưng lại phản tác dụng, gây phương hại cho quan hệ Việt Nam – Singapore cũng như lợi ích quốc gia của bản thân Việt Nam.

    Trả lờiXóa
  3. Việt Nam đã hành động đúng, nhưng về pháp lý, thời điểm đó hành động của Việt Nam vẫn còn những lỗ hổng. Ngoài ra, bối cảnh Chiến tranh Lạnh, sự đối đầu giữa hai khối Đông – Tây, cộng sản – phi cộng sản… lúc đó càng làm cho vấn đề phức tạp hơn

    Trả lờiXóa
  4. Cần nhìn nhận thái độ và hành vi của Singapore đối với vấn đề Campuchia trong bối cảnh đó, và chính sách của Singapore về vấn đề này chủ yếu dựa trên chủ nghĩa hiện thực/ thực dụng trong chính sách đối ngoại của họ.

    Trả lờiXóa
  5. Trong chính trị hiện thực, vấn đề đạo đức chỉ đóng vai trò thứ yếu, lực lượng chi phối chính là tính toán lợi ích quốc gia, là sự theo đuổi an ninh và quyền lực. Chính vì vậy, bản chất hành động của Việt Nam đúng sai thế nào không phải là cơ sở để Singapore hành động. Singapore đơn giản là đã theo đuổi lợi ích quốc gia của mình một cách thực dụng như đa phần các quốc gia khác trên thế giới, trong đó có Việt Nam.

    Trả lờiXóa
  6. các đề cập của phía Singapore về sự kiện này có thể là không hoàn toàn cần thiết, nhất là trong bối cảnh quan hệ Việt Nam – Singapore đang phát triển tốt, và ASEAN đang cần sự đoàn kết nội khối hơn bao giờ hết. Các phát ngôn của Bộ trưởng Ngoại giao Singapore Vivian Balakrishnan sau khi nhận được phản ứng của Việt Nam và Campuchia dường như đã ngầm thừa nhận sơ suất này.

    Trả lờiXóa
  7. trong bối cảnh cạnh tranh Trung – Mỹ gia tăng, Singapore đang dường như “xoay trục” từ Mỹ sang Trung Quốc, và do Việt Nam đang phát triển quan hệ tốt với Mỹ, nên dẫn tới Singapore có vẻ cảm thấy không hài lòng với Việt Nam.

    Trả lờiXóa
  8. dù hàm ý các phát biểu này đúng là có nói Việt Nam “xâm lược”, nhưng nên nhìn nó trong bối cảnh của hai phát biểu: phát biểu đầu tiên nói về vai trò lịch sử của tướng Prem Tinsulanonda, phát biểu thứ hai nói về ý nghĩa của sự ổn định khu vực đối với thịnh vượng mỗi nước. Không có bằng chứng rõ ràng cho thấy Singapore chủ định “tấn công” Việt Nam một cách có chủ đích

    Trả lờiXóa
  9. những phân tích chưa có cơ sở vững chắc, theo hướng “thuyết âm mưu” về các phát biểu của Thủ tướng Lý Hiển Long chỉ càng gây thêm hiểu lầm và chia rẽ giữa Việt Nam và Singapore, không có lợi cho Việt Nam lẫn ASEAN, chỉ có lợi cho các thế lực thứ ba mà thôi.

    Trả lờiXóa
  10. Thay vì giúp bảo vệ và nâng cao lợi ích cho Việt Nam, các quan điểm như vậy lại vô tình làm hại lợi ích của chính chúng ta. Phía Singapore đã giải thích về sự cố này, vì thế chúng ta nên dừng câu chuyện này lại để nó không đi quá xa, gây ảnh hưởng tiêu cực không cần thiết đến quan hệ song phương nói riêng cũng như đoàn kết ASEAN nói chung.

    Trả lờiXóa