TIN TỨC

KỲ ÁN FORMOSA KẾT THÚC VÀ NHỮNG ĐIỀU CÒN BÀN CÃI

Tú Mỡ 

3 tháng là thời gian đã qua kể từ khi những con cá đầu tiên chết trên vùng biển Hà Tĩnh, sau đó là sự lan rộng của hiện tượng cá chết trên 4 tỉnh miền trung của nước ta. Cả nước sục sôi vì cá chết, vì biển bẩn, vì những giọt nước mắt đau đớn của ngư dân và cả ngành du lịch miền trung. Đó là một trong những thảm họa môi trường lớn nhất từng xuất hiện trong lịch sử Việt Nam.

Kể từ ngày những xác cá đầu tiên dạt vào vùng biển Hà Tĩnh cho đến ngày 30/6, ngày công bố kết quả điều tra nguyên nhân và thủ phạm gây ra hiện tượng cá chết hàng loạt, là 84 ngày. 84 ngày ấy, với chính phủ, các cơ quan chức năng và các nhà khoa học, thực sự là một cuộc chạy đua. Nay, cuộc chạy đua ấy đã chính thức khép lại, FORMOSA đã đứng ra nhận trách nhiệm về sự việc trên và đã đưa ra những phương án đền bù, khắc phục hậu quả. 

Nhưng, nhìn từ nhiều khía cạnh, chúng ta còn rất nhiều điều phải bàn, bàn để hiểu bản chất, bàn để chúng ta tỉnh táo hơn trước những lời nói, lời nhận xét của dư luận đang ngày càng hỗn tạp và khó xác định. Bởi, để có được những kết luận đúng, những giải pháp ổn định và lâu dài, chúng ta cũng đã vấp phải rất nhiều những dư luận trái chiều, và kể cả khi đã công bố kết luận, thì những luồng dư luận ấy vẫn tiếp tục biến tướng và đưa ra những lời nhận xét cảm tính khác.

KỲ ÁN FORMOSA KẾT THÚC VÀ NHỮNG ĐIỀU CÒN BÀN CÃI
Sau 84 ngày vào cuộc khẩn trương của các cơ quan chức năng, thủ phạm đã lộ diện
Phần 1: Chúng ta đã minh bạch?

Xét lại vào thời điểm hiện tượng cá chết hàng loạt xảy ra, khi đó cả nước “sục sôi”, nhà nhà “muốn cá”, người người “muốn cá”. Điều đó cũng dễ hiểu, ngay với những người ở vùng núi, vùng không giáp biển, nhìn thấy cảnh những bà con ngư dân đau đớn nhìn những thuyền cá đánh bắt về không ai mua, nhìn thấy những bãi biển không một bóng người, chỉ còn cá chết trắng trôi dạt, ai mà không đau xót. Trong tâm lý bất an và hoang mang ấy, dễ có biến. 

Đúng là như thế, nhiều kẻ đã lợi dụng sự bất ổn đó để tuyên truyền, kích động không chỉ ngư dân đang trực tiếp chịu ảnh hưởng, mà còn cả nhân dân để tổ chức các cuộc biểu tình, mới đầu là biểu tình ôn hòa “vì môi trường”, nhưng sau đó lại xuất hiện ngày một nhiều những biểu ngữ đòi “minh bạch”. Trên các trang mạng xã hội, rất nhiều bài viết, lời bình luận cho rằng Đảng, Nhà nước và Chính phủ Việt Nam cố tình che dấu nguyên nhân và thủ phạm gây ra hiện tượng cá chết. 

Nhưng nhìn vào những gì mà chúng ta đã làm được, thì sự thực hoàn toàn không phải vậy. Bởi kể từ khi xuất hiện hiện tượng cá chết hàng loạt, tất cả các cơ quan chức năng đã vào cuộc, tham gia một cuộc đua nhằm tìm ra nguyên nhân và thủ phạm một cách nhanh chóng và chính xác nhất. Những hoạt động chủ yếu mà ai cũng có thể thấy là:

1, Chúng ta đã lấy mẫu nước và mẫu trầm tích ở các vùng biển có hiện tượng cá chết đem đi xét nghiệm tại các nước có nền khoa học phát triển như Mỹ, Nhật, Pháp, Đức,... và các xét nghiệm này được tiến hành độc lập.

2, Rất nhiều phòng thí nghiệm tại các đơn vị nghiên cứu khoa học, các trường đại học ở Việt Nam đã tự chi kinh phí và tự nguyện đi đến các vùng ô nhiễm để lấy mẫu về xét nghiệm.

Đây chỉ là 2 trong số hàng loạt các biện pháp mà chúng ta đã áp dụng để tìm ra nguyên nhân cho hiện tượng cá chết. Thế nhưng, cũng phải mất đến 3 tháng mới có thể kết luận được bằng chứng và thủ phạm gây ra hiện tượng trên. Đã có ý kiến cho rằng, mất quá nhiều thời gian để tìm ra thủ phạm mà “ai cũng đã biết”. Tuy nhiên, những ý kiến trên đều không có tính thuyết phục và thể hiện sự kém cỏi về cả kiến thức khoa học lẫn kiến thức pháp luật:

Một là, muốn đưa ra câu trả lời khách quan và chính xác nhất, chúng ta cần có sự độc lập trong xét nghiệm các mẫu nước và trầm tích lấy được. Có người nói, hàng ngàn giáo sư, tiến sĩ, thạc sĩ ở Việt Nam chả lẽ không làm được. Xin thưa, với trình độ của Việt Nam hiện tại, chúng ta có thể làm xét nghiệm và đưa ra kết luận ngay. Nhưng với tính chất nghiêm trọng của vụ việc, chúng ta cần một kết quả chính xác nhất. Do đó, Chính phủ Việt Nam mới phải cất công mời các nhà khoa học ở các nước có nền khoa học tiên tiến để tiến hành những nghiên cứu độc lập, cho ra những kết quả độc lập. 3 tháng có thể với bạn là dài, nhưng trong nghiên cứu khoa học, đó là khoảng thời gian rất ngắn ngủi. Thực tế cũng đã chứng minh, sau những thảm họa môi trường, để tìm ra câu trả lời, các nước khoa học phát triển cũng đã phải mất khoảng thời gian tính bằng năm. Như vậy, 3 tháng là nhanh hay là chậm?
Giáo sư Yoshihiko Yamada (Nhật Bản) đang cùng các nhà khoa học Việt Nam tìm nguyên nhân gây ra hiện tượng cá chết hàng loạt
Giáo sư Yoshihiko Yamada (Nhật Bản) đang cùng các nhà khoa học Việt Nam tìm nguyên nhân gây ra hiện tượng cá chết hàng loạt
Hai là, chúng ta phải có đủ bằng chứng mới có thể kết tội và bắt FORMOSA giải quyết hậu quả đã gây ra. Cả cái đất nước này không ai là không đoán ra được thủ phạm là FORMOSA, nhưng làm sao để FORMOSA nhận tội một cách tâm phục khẩu phục? Ai cũng biết, FORMOSA là một tập đoàn lớn, với quy mô quốc tế. Trước khi đến Việt Nam đầu tư, họ cũng đã làm việc với rất nhiều các nước khác. Do đó, bất kể hoạt động nào giữa Việt Nam và FORMOSA, đều phải dựa trên những quy định của pháp luật Việt Nam và quốc tế. Muốn kết tội người khác, ta phải có bằng chứng chứng minh hành vi của họ. Rõ ràng là, nếu như không chuẩn bị thấu đáo chứng cứ cho rằng FORMOSA đã vi phạm pháp luật, chúng ta hoàn toàn có thể bị kiện lại, thậm chí là kiện lên tòa án quốc tế. Lúc đó Việt Nam không chỉ mất tiền đền bù, mà chúng ta còn mất uy tín với các doanh nghiệp nước ngoài, cái giá phải trả sẽ là rất lớn.

Vậy, câu trả lời cho câu hỏi tôi nêu ở đầu bài viết đã rõ. Minh bạch ở đây, theo quan điểm của tôi, cần phải đi liền với lợi ích của nhân dân. Cái chúng ta cần, không dừng lại ở sự minh bạch, đó là trả sự trong sạch của môi trường biển, là cuộc sống của những ngư dân, là sự phát triển của ngành kinh tế dịch vụ ở các vùng đang bị ảnh hưởng. Việc nhà nước và chính phủ Việt Nam tiến hành điều tra nguyên nhân, thu thập bằng chứng và công bố thủ phạm chỉ trong 84 ngày là câu trả lời xác đáng nhất cho “sự minh bạch”. Đó chẳng khác nào cái tát vào mặt những kẻ cơ hội, chỉ nhăm nhe lợi dụng sự bức xúc trong dư luận hòng thực hiện những mục đích đê hèn của mình.

6 nhận xét:

  1. Thời gian gần 3 tháng để tìm ra được nguyên nhân chính xác và kết thúc cho kỳ án FORMOSA thể hiện tinh thần, trách nhiệm làm việc tích cực của Nhà nước và Chính phủ Việt Nam cho câu trả lời xác đáng và minh bạch. Những bằng chức rõ ràng, khách quan mới đủ sức thuyết phục để có thể kết tội và bắt FORMOSA giải quyết hậu quả đã gây ra.

    Trả lờiXóa
  2. Sau 3 tháng hiện tượng cá chết ở biển miền Trung đã được chính quyền và các cơ quan chức năng, các nhà khoa học trong và ngoài nước công bố nguyên nhân cụ thể...Và Formosa phải đứng ra nhận trách nhiệm về những hậu quả nghiêm trọng mà họ đã gây ra cho môi trường biển và ngư dân Việt Nam...Sau thảm họa môi trường này, các cơ quan chức năng cần phải siết chặt hơn nữa công tác quản lý với các công ty có nguồn gây ảnh hưởng tới môi trường, cùng với đó là công tác phục hồi lại môi trường biển và bố trí công việc cho những ngư dân đã bị ảnh hưởng từ sự cố mooit rường nghiêm trọng này.

    Trả lờiXóa
  3. Đúng là mỗi chúng ta đã rất mong muốn có được một câu trả lời cụ thể về những gì đã xảy ra đằng sau sự cố cá chết thời gian vừa qua, chúng ta đã được đáp ứng điều này khi cơ quan chức năng đã cho chúng ta một câu trả lời cụ thể, rõ ràng và khách quan, qua đây chúng ta sẽ thêm tin tưởng hơn vào sự tận tình hết mình vì công việc của các cơ quan chức năng.

    Trả lờiXóa
  4. Với việc công bố đích danh thủ phạm là Công ty gang thép Formosa, nhà nước Việt Nam đã cho thấy tinh thần trách nhiệm của mình đối với những vấn đề hệ trọng của đất nước, người dân như chúng ta luôn được hưởng lợi từ những trách nhiệm và tận tụy này phải không các bạn, vì vậy chẳng có lý do gì mà chúng ta không đặt niềm tin vào họ cả.

    Trả lờiXóa
    Trả lời
    1. Đúng là chúng ta thấy rằng niềm tin của chúng ta không đặt nhầm chỗ qua những gì Đảng và Nhà nước đã thể hiện thời gian qua, đặc biệt là vụ việc vừa rồi đúng không. Để xem sau đây còn có những kề nào có thể vin vào vụ nào mà xuyên tạc được nữa đây?

      Xóa
  5. mặc dù chính quyền đã có nhiều cố gắng nhưng chúng còn đưa ra luận điệu,đào xới lại rằng các cấp chính quyền thờ ơ, không đưa ra kết luận về nguyên nhân cá chết. Sự cáo buộc như vậy là hoàn toàn không hợp lí vì các ban ngành đã vào cuộc từ những ngày đầu và đã đưa ra kết luận rõ ràng. Phải chăng chúng muốn nói đến Formosa ,Trung Quốc và lại đặt điều rằng Việt Nam ta đang bị chi phối?

    Trả lờiXóa