Tiếng nói trẻ blog
Searching...

Từ dấn ấn Lễ tuyên thệ đến sự đổi mới của Quốc hội

Đăng lúc: Chủ Nhật, 3 tháng 4, 2016
Hãy like nếu bài viết có ích →

William Trần

Nếu bạn là người chăm theo dõi Thời sự, nếu bạn là người quan tâm đến tình hình đất nước thì chắc chắn các bạn sẽ biết đến một dấu ấn mà từ ngày thành lập ra nước Việt Nam tự do đến giờ chưa từng có, đó là Lễ tuyên thệ.

Từ trước đến giờ chúng ta đã quá quen với việc các nhà lãnh đạo hay một ai đó được bầu vào vị trí cao trong chính quyền, xã hội lên phát biểu cảm tưởng và đề ra những mục tiêu mình phải làm mà chưa bao giờ lên tuyên thệ. Việc tuyên thệ khi nhậm chức dưới sự chứng kiến của đông đảo quần chúng nhân dân được thực hiện trên thế giới từ rất lâu rồi, thậm chí là từ thời phong kiến tại châu Âu khi nhà vua hoặc ai đó lên nắm quyền. Chúng ta say sưa với bài phát biểu “Thông điệp Liên bang” của Tổng thống Mỹ, tổng thống Nga. Chúng ta hào hứng với buổi tuyên thệ hoành tráng nhưng không kém phần thiêng liêng, xúc động của những nguyên thủ trên thế giới mà ít nhiều mong muốn có một ngày như thế tại Việt Nam. Và nó đã trở thành sự thật.
Tổng thống Mỹ Barack Obama tuyên thệ nhậm chức năm 2013 (Ảnh: Internet)
“Tôi xin tuyên thệ…”

Ngày 31/3/2016, Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã bỏ phiếu miễn nhiệm chức vụ Chủ tịch Quốc hội của ông Nguyễn Sinh Hùng và bỏ phiếu bầu người kế nhiệm. Với đa số phiếu tán thành với tỷ lệ khá cao 95%, bà Nguyễn Thị Kim Ngân, Phó Chủ tịch Quốc hội được bầu làm tân Chủ tịch, và bà cũng là người đầu tiên thực hiện nghi thức trang trọng này theo quy định trong Hiến pháp 2013 và Luật Tổ chức Quốc hội 2014. 

Với phong thái đĩnh đạc, từ tốn và giọng đọc truyền cảm, có điểm nhấn, tân Chủ tịch Quốc hội đã cảm ơn sự tín nhiệm của Quốc hội khi bầu bà làm người đứng đầu cơ quan quyền lực nhất, cơ quan đại diện cho nguyện vọng của nhân dân này. Sau đó, một bàn tay đặt lên cuốn Hiến pháp màu đỏ, một bàn tay giơ cao hướng về phía các đại biểu quốc hội, bà đã đọc lời tuyên thệ của mình: “Trước cờ đỏ sao vàng thiêng liêng của tổ quốc, trước Quốc hội, trước đồng bào cử tri cả nước, tôi xin tuyên thệ tuyệt đối trung thành với tổ quốc, với nhân dân, với hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Tôi nguyện nỗ lực rèn luyện phấn đấu hoàn thành nhiệm vụ được Đảng, nhà nước và nhân dân giao phó".
Lễ tuyên thệ của tân Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân (Ảnh: Internet)
Bằng một động tác đặt tay vào tim mình và cúi chào, kèm theo tiếng quân nhạc, buổi lễ tuyên thệ nhậm chức của tân Chủ tịch Quốc hội kết thúc một cách trọn vẹn, xúc động và thiêng liêng. Lần đầu tiên chúng ta thực hiện nghi thức tuyên thệ và cũng lần đầu tiên chúng ta có một vị lãnh đạo nhà nước là phái nữ. Điều đó chứng tỏ chủ trương đề cao vai trò người phụ nữ trong lãnh đạo và quản lý đất nước. Đại biểu Lê Như Tiến cho rằng: "Đấy là chủ trương rất đúng và phù hợp với tinh thần bình đẳng giới mà chúng ta vừa thông qua. Chủ trương tăng số đại biểu nữ lên 30% cũng rất tốt và phù hợp với tiến trình hội nhập thế giới, nam nữ binh quyền. Hy vọng ngày càng có nhiều những đại biểu Quốc hội hoặc lãnh đạo các cơ quan đảng, nhà nước là phụ nữ".

Có thể nói rằng chưa bao giờ mọi sự chú ý lại đổ dồn vào những kỳ họp Quốc hội như lần này. Một phần vì đây là kỳ Quốc hội bầu ra đội ngũ lãnh đạo nhiệm kỳ mới cho đất nước, thêm vào đó năm nay cũng là năm chúng ta kỷ niệm 30 năm công cuộc Đổi mới (1986 - 2016) và rút ra những bài học cho riêng mình. Sở dĩ tôi chọn tiêu đề cho bài viết này là “Từ dấu ấn Lễ tuyên thệ tới sự đổi mới của Quốc hội” vì, tôi nhận thấy Quốc hội của chúng ta đã có những bước đột phá, cho dù chưa thực sự thỏa mãn tất cả đồng bào, nhưng đã mạnh dạn cải cách, thay đổi cách làm việc để có kết quả tốt hơn, truyền tải tâm tư nguyện vọng của người dân đến ban lãnh đạo các cấp một cách nhanh chóng, kịp thời và chính xác nhất. 
Một phiên họp của Quốc hội khóa XIII (Ảnh: Internet)
“Làn gió mới”

Chúng ta đều biết Quốc hội Việt Nam là cơ quan quyền lực cao nhất, đại diện cho người dân nói lên tiếng nói của mình, nhưng trở về nhiều năm trước do những hoàn cảnh khách quan mà điều đó chưa thực sự được coi trọng. Năm 1986, chúng ta tiến hành công cuộc Đổi mới, đất nước bước vào một trang mới với nhiều nhiệm vụ quan trọng và cấp bách, Quốc hội cũng không đứng ngoài “cuộc vượt cạn” này. Không khí dân chủ, háo hức được thể hiện trong mỗi đại biểu khi tham dự các kỳ họp. Điểm mạnh chỉ ra rồi, điểm yếu cũng nói rồi nên mỗi cá nhân đều cảm thấy mình có trách nhiệm hơn với vận mệnh đất nước. Hàng loạt vấn đề “cần phải làm ngay” lúc đó như đổi mới cơ chế quản lý kinh tế, ổn định đời sống nhân dân, thúc đẩy đầu tư, tăng cường hợp tác quốc tế…dưới sự chỉ đạo của Chủ tịch Quốc hội khi đó là Lê Quang Đạo đã được thảo luận thẳng thắn, thậm chí đôi lúc khá gay gắt nhưng mọi người đều cảm thấy thoải mái vì bản thân mình đã làm được điều gì đó cho đất nước. 

Phiên chất vấn

Chúng ta đã quá quen với những màn chất vấn các thành viên Chính phủ về những vấn đề an sinh - xã hội, nhưng liệu chúng ta đã biết được lịch sử của việc chất vấn này, phiên chất vấn đầu tiên đã diễn ra lúc nào và như thế nào? Lịch sử chất vấn chắc chắn phải được đánh dấu bởi sự kiện ngày 20 - 12 - 1991, ngày làm việc trên hội trường của kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa VIII. Hôm đó, sau khi đọc xong một bản báo cáo, Bộ trưởng Tài chính Hoàng Quy đã định xách cặp đi xuống, nhưng Chủ tịch Lê Quang Đạo yêu cầu ông đứng lại. Cả hội trường xôn xao. Hàng chục đại biểu đưa tay xin đặt câu hỏi. Cuộc chất vấn trực tiếp đầu tiên của Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã diễn ra như vậy suốt hai giờ liền. Một làn gió mới đang đến mang theo niềm tin và hy vọng của toàn thể nhân dân.

Máy biểu quyết 

Những năm cuối 1980 đến 2000 là khoảng thời gian mà Quốc hội Việt Nam chuyển mình mạnh mẽ nhất, từ cơ chế hoạt động đến sắm sửa các trang thiết bị cần thiết. Trước kia, khi biểu quyết cho những vấn đề lớn của đất nước thường bằng hình thức giơ tay. Và thường con số này là 100%, ít ai không giơ tay biểu quyết. Nhưng chắc chắn mỗi người sẽ có một nỗi niềm riêng chưa thể bày tỏ ra được. Để giải quyết vấn đề này, năm 1989, ông Vũ Mão khi đó là Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội và Hội đồng Nhà nước đã quyết định đặt hàng thiết kế cho Quốc hội máy đếm khi biểu quyết. Chiếc máy đếm đầu tiên mà Quốc hội Việt Nam sử dụng chỉ có hai nút, “đồng ý” và “không đồng ý”. Những con số tăng, giảm, ngập ngừng trên bảng điện đã tạo thêm kịch tính cho hoạt động Quốc hội. Đầu thập niên 1990 tranh luận xuất hiện thường xuyên hơn trên diễn đàn, nhất là thời gian Quốc hội thông qua hiến pháp. 
Các đại biểu tham gia biểu quyết và bảng điện tử kết quả (Ảnh: Internet)
Báo chí vào cuộc

Các cuộc chất vấn hay hoạt động của Quốc hội chắc chắn sẽ không được công chúng biết đến và chú ý như ngày nay nếu không có sự vào cuộc của các đơn vị truyền thông báo chí. Trước đây thường là họp kín, tức là chỉ có đại biểu họp với nhau, sau đó đưa ra quyết định chứ người dân không biết trong đó họp cái gì, thảo luận những gì và liệu tâm tư của họ có đến tai các nhà lãnh đạo không. Trong không khí đổi mới toàn diện đất nước, Quốc hội đã quyết định cho các đơn vị truyền thông vào đưa tin, nhưng tuyệt nhiên không truyền hình trực tiếp, chỉ là viết báo hoặc chụp hình, phỏng vấn. Cuộc chất vấn trực tiếp (Bộ trưởng Tài chính Hoàng Quy) diễn ra ngày 20 -12 -1991 lúc đó được tờ Tuổi Trẻ tường thuật chi tiết. Phản ứng của bạn đọc với những bài tường thuật Quốc hội, bắt đầu trên Tuổi Trẻ, đã khiến cho báo chí thay đổi cách tiếp cận. Thay vì dùng những bản tin công thức của Thông tấn xã hoặc của báo Nhân Dân, các tờ báo bắt đầu gửi phóng viên về Thủ đô. Chính trị không còn là một đề tài tẻ nhạt, số lượng phát hành của những tờ báo như Tuổi Trẻ, Thanh Niên, Người Lao Động… đã tăng rõ rệt mỗi kỳ Quốc hội họp.

Nhưng Quốc hội thực sự đi vào người dân khi các phiên chất vấn và sau đó là các phiên thảo luận về tình hình kinh tế xã hội bắt đầu được truyền hình trực tiếp. Ý tưởng truyền hình trực tiếp các phiên chất vấn được ông Vũ Mão đề xuất áp dụng vào năm 1998. Khi đó là một quyết định táo bạo vì theo nhiều người như vậy không khác gì “vạch áo cho người xem lưng”, báo chí thì còn có thể kiểm duyệt trước khi cho đăng còn một khi đã phát sóng trực tiếp thì không bao giờ có thể thay đổi được. Theo ông Vũ Mão thì đó là một quá trình đấu tranh lâu dài vì lợi ích của người dân, và sau cùng từ ngày 14 - 5 - 1998, các phiên chất vấn của Quốc hội đều được Đài Truyền hình Việt Nam truyền hình trực tiếp, người dân cả nước được theo dõi các thành viên chính phủ trả lời chất vấn và các phiên họp của đại biểu. Đó là một “làn gió hoàn toàn mới”.

Hợp tác quốc tế

Từ ngày thành lập, Quốc hội Việt Nam đã rất tích cực tham gia các hoạt động quốc tế, gia nhập các tổ chức như Liên minh Nghị viện thế giới (IPU), Liên minh Nghị viện Hiệp hội các nước ASEAN(AIPO), Liên minh Nghị viện Cộng đồng Pháp ngữ (APF), là thành viên sáng lập Diễn đàn Nghị sĩ các nước châu Á - Thái Bình Dương (APPF), Tổ chức Liên nghị viện các nước châu Á vì Hoà bình (AAPP)…Tuy nhiên dấu ấn của Việt Nam chưa thực sự nổi bật. 

Năm 2015 vừa qua Việt Nam thể hiện vai trò là một thành viên tích cực và có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế khi đăng cai Đại hội đồng Liên minh nghị viện thế giới lần thứ 132 (IPU-132). Đây là một sự kiện chính trị, đối ngoại quan trọng của toàn thể người dân Việt Nam vì chưa bao giờ chúng ta lại đón nhận một lượng lớn khách quốc tế đến như vậy với 1.600 đại biểu đến từ hơn 160 quốc gia trên thế giới và hơn 300 phóng viên trong nước và quốc tế dự, đưa tin về sự kiện này. Công tác đảm bảo an ninh, an toàn đi lại được đặt lên hàng đầu. Các phương tiện truyền thông liên tục đưa tin về sự kiện này và vai trò của Quốc hội Việt Nam một lần nữa được nhắc đến trong suốt quá trình diễn ra Đại hội. Mặc dù còn nhiều điều phải rút kinh nghiệm nhưng những đánh giá tích cực của bạn bè quốc tế dành cho Việt Nam thật đáng ghi nhận. 

Những ngày mùa xuân năm 2016 này, tiết trời mùa xuân thuận lợi khiến cho con người ta mong chờ điều gì đó mới mẻ hơn cho đất nước, cho dân tộc. Đất nước vẫn trên đà phát triển, công cuộc Đổi mới của nhân dân Việt Nam vẫn đang được tiến hành với tốc độ nhanh và bền vững, Quốc hội Việt Nam cũng đang trên con đường đổi mới chính bản thân mình để thích ứng nhanh hơn với các yêu cầu hội nhập quốc tế và đưa tiếng nói của người dân đến ban lãnh đạo đất nước trung thực nhất, chính xác nhất và giải quyết nó một cách triệt để nhất, hướng đến một quốc gia “dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh”./.


Bài viết liên quan

- Liên kết quảng cáo -
QUANG CAO O DAY