Tiếng nói trẻ blog
Searching...

Đổi mới Giáo dục & Đào tạo - tin tưởng và kỳ vọng

Đăng lúc: Thứ Tư, 4 tháng 12, 2013
Hãy like nếu bài viết có ích →

Tân thời 

Ngày 4/11/2013, Tổng Bí thứ Nguyễn Phú Trọng đã ký ban hành Nghị quyết Hội nghị lần thứ 8, Ban Chấp hành TW Đảng khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục và đào tạo. Đây được xem là sự kiện trọng đại trong năm của ngành giáo dục, là tiền đề để đưa sự nghiệp giáo dục nước nhà sang một tầm cao mới, đáp ứng yêu cầu CNH- HĐH đất nước, hội nhập quốc tế. 

Trước đó, Đảng và Nhà nước đã từng ban hành Nghị quyết Trung ương 2 khóa VIII về giáo dục và công nghệ đã đưa chủ trương đổi mới giáo dục và đào tạo vào cuộc sống; Nghị quyết 40/2000/QĐ10 của Quốc hội khóa X, nhà trường đã đổi mới nội dung chương trình giáo dục phổ thông; cùng nhiều chủ trương chính sách khác đã góp phần đổi mới nhà trường theo nhu cầu xã hội. Tuy nhiên, sau nhiều năm thực hiện, giáo dục Việt Nam vẫn còn nhiều yếu kém. Vấn đề này được lãnh đạo Bộ Giáo dục & Đào tạo Bùi Mạnh Nhị, vụ trưởng Vụ tổ chức cán bộ Bộ GD-ĐT, thường trực ban soạn thảo thẳng thắn thừa nhận: “Chất lượng giáo dục còn thấp so với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, nhất là ở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp”. Giáo dục còn nặng bệnh thành tích; coi nhẹ thực hành; phương pháp giáo dục, kiểm tra, thi và đánh giá lạc hậu; quản lý giáo dục và đào tạo còn nhiều yếu kém. Đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục bất cập về chất lượng, số lượng và cơ cấu; thiếu động lực tự học và đổi mới; chưa bắt kịp yêu cầu của đổi mới giáo dục. Cơ sở vật chất kỹ thuật yếu và lạc hậu, chưa đạt chuẩn quy định, thiếu quỹ đất dành cho phát triển giáo dục… 

Thực tế cho thấy người dân, cụ thể hơn là các bậc phụ huynh đang hoang mang khi những đứa con thơ của họ ngày ngày xách chiếc cặp năng nề chứa đầy sách vở đến trường, rồi tiếp tục chạy đua với học thêm sau kết thúc học chính khóa; thứ 7, chủ nhật trẻ lại chạy đua với các trung tâm ngoại ngữ. Phụ huynh lại thật sự giật mình khi có những đề toán kiểu: “Nam năm nay 4 tuổi, bố Nam gấp 3 lần tuổi của Nam, hỏi bố Nam năm nay bao nhiêu tuổi?” - đáp án: “Bố Nam năm nay 12 tuổi”. Hay một đề toán “ghê rợn” khác: “Em có 5 ngón tay. Em chặt bớt 2 ngón. Hỏi còn mấy ngón?”. Rõ ràng, giáo dục Việt Nam có không ít vấn đề gây bức xúc! 

Trở lại với đề án đổi mới giáo dục, chúng ta thấy rằng tín hiệu đáng mừng cho giáo dục Việt Nam là liên tục đổi mới, đổi mới không ngừng. Nếu không đổi mới thì khoảng cách giáo dục Việt Nam ngày càng xa so với thế giới. Bộ trưởng Phạm Vũ Luận tâm huyết cho rằng lần này sẽ là một cuộc cải cách căn bản, toàn diện, là một “trận đánh lớn”, một cuộc cách mạng thực sự. Hồn cốt của cuộc cách mạng này là sự thay đổi từ người thầy, lấy đào tạo giáo viên làm nút ấn cho sự thành công. Trên cơ sở tìm hiểu chính sách giáo dục của hơn 40 nước tiên tiến, nhận thức được những sai lầm thiếu sót của nền giáo dục nước nhà mà những người nắm trọng trách như Bộ trưởng đã vạch ra được hướng đi hợp lý cho giáo dục Việt Nam. Đặt trong bối cảnh Việt Nam lúc bấy giờ, khi mà cơ sơ vật chất đầu tư cho ngành giáo dục chưa hiện đại, phương tiện tiếp cận tri thức của học sinh chưa nhiều thì vai trò của người giáo viên rất quan trọng, đặc biệt là ở các bậc học phổ thông. Người thầy vẫn là “máy cái” để tạo ra sản phẩm, kiến thức giáo viên cung cấp là chân lý để học sinh hướng đến. Vì thế, “máy cái” tốt thì chất lượng sản xuất sẽ tốt. Phương pháp dạy học cũng thay đổi ở chỗ học sinh không thụ động tiếp nhận kiến thức được truyền đạt mà cơ bản là cần có kĩ năng, sự sáng tạo, chủ động lĩnh hội tri thức thông qua sự hướng dẫn, gợi ý của thầy cô. 

                                 Bộ trưởng Bô Giáo dục&Đào tạo Phạm Vũ Luận 

Nói về một vài bài toán giật mình như trên vừa nêu, Bộ trưởng cũng chia sẻ cội nguồn của vấn đề là do tác động của yếu tố kinh tế thị trường, người viết, người in chạy theo đồng tiền mà sai sót nghiêm trọng trong nội dung sách. Còn những tài liệu lưu hành chính thống trong nhà trường không có những sai sót thế này. 

Và hiện nay, thông tin phản hồi của dư luận về Đề án đổi mới khá tích cực, đặc biệt được một số nhà giáo dục đánh giá và kỳ vọng, Như GS Hoàng Tụy “Đề án đổi mới căn bản và toàn diện lần này là bản tốt nhất từ trước tới nay và hoàn toàn có tính khả thi, vì đây chẳng qua là đưa giáo dục của ta trở lại quỹ đạo chung của thế giới”. 
Tuy nhiên, đi ngược với sự tin tưởng đó, nhiều cá nhân vẫn đang kêu gào cho sự thảm thương của nền giáo dục Việt Nam và khẳng định tính bất khả thi của Đề án đổi mới lần này. Trên báo Giáo dục Việt Nam, tác giả TS Dương Xuân Thành có hai bài viết thể hiện rõ sự hoài nghi “Đổi mới toàn diện giáo dục: ‘Trận đánh lớn’ hay ‘hoạt động nhỏ’? "Có phải nền giáo dục của chúng ta cũng đang hội nhập theo trào lưu “phẳng” của thế giới”. Tác giả quá nhấn mạnh đến những yếu điểm mà phiến diện, không đánh giá được toàn diện và điểm mạnh bộ mặt giáo dục nước nhà. Thậm chí, đánh đồng nhầm lẫn là sai phạm! Thật nực cười khi tác giả ví von một thầy giáo đại học mũ chữ bằng việc “mùa hè bật điều hòa nhiệt độ chế độ nóng rồi kêu lên phòng nóng quá. Hóa ra thầy giáo nọ không biết biểu tượng “nóng” trên thiết bị điều khiển”. Chỉ vì một sơ ý, nhầm lẫn quá đời thường mà vị giáo viên bị buộc tội thuộc về trình độ?! 
Chúng ta có cơ sở để tin tưởng và kỳ vọng vào cuộc đổi mới lần này khi lực lượng của “trận đánh lớn” đã sẵn sàng: 
Thứ nhất, về chủ trương của Đảng và Nhà nước. Đảng và Nhà nước luôn coi “Giáo dục là quốc sách hàng đầu”. Dù trong bối cảnh kinh tế khó khăn, Nhà nước vẫn luôn duy trì tỷ lệ 20% tổng chi ngân sách cho giáo dục. Hiện nay Việt nam là quốc gia duy nhất trên thế giới đầu tư cho giáo dục với tỷ lệ cao như vậy. 
Vừa qua, Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình mục tiêu quốc gia GD-ĐT giai đoạn 2012 - 2015 với tổng kinh phí thực hiện là 15.200 tỷ đồng, minh chứng cho sự quan tâm, hỗ trợ sát sao của Nhà nước đối với giáo dục. 

Thứ hai, về đội ngũ giáo viên – được xem là nút ấn thành công của đổi mới lần này. Nói về thực trạng đào tạo ngành sư phạm, PGS.TS Nguyễn Văn Minh, Hiệu trưởng Trường ĐH Sư phạm Hà Nội cho biết: “Trong đợt tuyển sinh vừa qua số lượng thí sinh thi vào trường tăng hơn năm trước khoảng 3000 hồ sơ trong khi chỉ tiêu không tăng. Điểm đầu vào của trường luôn ở top cao trong hệ thống các trường đại học. Điều này cũng cho thấy uy tín nhà trường và chất lượng của thí sinh không quá bi quan.” Hiện nay đội ngũ giáo viên trẻ đông, có trí thức, nhanh nhạy dễ nắm bắt xu hướng mới của thời đại. Vì thế, chúng ta không khó để đào tạo những thế hệ nhà giáo có tay nghề cao, làm việc chuyên nghiệp trong môi trường đổi mới giáo dục. Môi trường thay đổi thì “sức ì”, tư duy của những thầy giáo già cũng ít nhiều thay đổi. 
Thứ ba, lực lượng tham gia đông đảo là học sinh, sinh viên trong cả nước. Chúng ta có quyền tin tưởng trí tuệ và năng lực thế hệ trẻ Việt Nam. Năm 2013, Bộ GD&ĐT đã cử 5 đoàn gồm 23 học tham gia kỳ thi Olympic quốc tế các môn: Toán học, Vật lý, Hóa học, Tin học, Sinh học và đều đoạt giải gồm 6 Huy chương vàng, 6 Huy chương bạc và 8 Huy chương đồng; Cử 2 đoàn gồm 13 học sinh dự thi Olympic Vật lý và Tin học châu Á có 10 em đoạt giải, trong đó 3 Huy chương vàng, 3 Huy chương bạc và 4 Huy chương đồng, ngoài ra có 3 em được bằng khen; Cử 1 đoàn gồm 12 học sinh tham dự Hội thi khoa học và kỹ thuật quốc tế năm 2013 – Intel Isef 2013, kết quả có 02 đề tài của 6 học sinh Việt Nam đã giành được 2 giải tư. Đáng chú ý thành tích nổi bật trong năm 2013 thuộc về kỳ thi Olympic Toán học quốc tế với 6 học sinh đi thi thì cả 6 học sinh đều đoạt giải cao, gồm 3 Huy chương vàng và 3 Huy chương bạc, đứng thứ 7/97 nước và vùng lãnh thổ tham dự và đã được Chủ tịch nước Trương Tấn Sang gửi thư khen ngợi. 
Đặc biệt, em Ngô Phi Long là học sinh lớp 12, trường THPT chuyên Sơn La, tỉnh Sơn La đã xuất sắc dành Huy chương vàng Vật lý Olympic quốc tế 2 năm liên tục (2012, 2013). 
Con số này còn ít ỏi so với số lượng lớn học sinh, sinh viên trong cả nước nhưng nó khẳng định được trí tuệ Việt trên thế giới. Nếu chúng ta đổi mới có hiệu quả, toàn dân tham gia giáo dục tự giác thì con số kia sẽ không dừng lại mà còn tiến xa hơn nữa. 

Đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục và đào tạo sẽ tạo điều kiện 
đưa nền giáo dục Việt Nam phát triển hơn nữa 

Công cuộc đổi mới lần này như một đoàn tàu khổng lồ chạy với hành khách là 22 triệu thầy cô, học sinh, sinh viên. Đoàn tàu ấy đang tăng tốc trên nền đường ray đang tích cực đầu tư tu sửa, có thể tránh ở các ga, có thể trật bánh ở một nơi nào đó nhưng nếu có sự vững tin, cố gắng của hành khách, sự đồng thuận của toàn xã hội thì đoàn tàu đó vẫn về tới nhà ga an toàn. Và tôi tin, đoàn tàu giáo dục không hoang tưởng như TS Dương Xuân Thành nói, không chạy trên một ốc đảo thanh bình mà đang lăn bánh đồng thời với phát triển kinh tế, xã hội. Kinh tế, xã hội tạo ngân sách cho giáo dục và giáo dục cung cấp hiền tài để tạo nên nguyên khí quốc gia, làm giàu cho đất nước./.


Bài viết liên quan

- Liên kết quảng cáo -
QUANG CAO O DAY