Tiếng nói trẻ blog
Searching...

Từ các cáo buộc về vũ khí hóa học, Mỹ và đồng minh có thể can thiệp quân sự vào Syria?

Đăng lúc: Thứ Bảy, 24 tháng 8, 2013
Hãy like nếu bài viết có ích →

      Trung Cận Đông hay còn gọi là Trung Đông là một trong những khu vực địa chính trị phức tạp nhất trên thế giới. Và cuộc nội chiến hiện nay tại Syria đang được dự báo là thùng thuốc súng khổng lồ, có thể bùng phát thành cuộc chiến tranh đẫm máu, làm cho tình hình khu vực vốn đã nhiều bất ổn càng trở nên khó lường hơn. Vậy nguyên nhân nào mà cuộc nội chiến kéo dài đã hơn hai năm, đã có sự can thiệp cũng như đứng ra dàn xếp, thỏa thuận của các thể chế quốc tế và các cường quốc mà vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt? Đáng lo ngại hơn, trong những ngày qua lại rộ lên các thông tin về việc quân Chính phủ sử dụng vũ khí hóa học làm nhiều người chết và đây không phải là lần đầu Chính phủ Syria nhận được các cáo buộc này. Vậy, vì sao vấn đề này lại được các nước phương Tây mà đứng đầu là Mỹ và phe nổi dậy trong nước đưa ra nhiều lần với cách nhìn nhận nghiêm trong như vậy? Liệu có phải đằng sau vấn đề đó là chính sách can dự của Mỹ vào nội bộ Syria?

Để lý giải cho điều đó, chúng ta có thể nhìn nhận từ các góc độ:

    Trước hết chúng ta thấy rằng Syria là quốc gia giàu dầu mỏ và khí đốt, nằm ở vị trí chiến lược quan trọng tại khu vực Trung Đông mà từ lâu, khu vực này nằm dưới sự kiểm soát của Mỹ và Mỹ luôn muốn duy trì vai trò thống trị của mình. Tuy nhiên, Syria luôn tỏ ra là một trong số ít các nước tại khu vực này không chấp nhận sự kiểm soát của Mỹ, là cai gai khó chịu trong mắt mà người Mỹ rất muốn nhổ bỏ. 

    Tại khu vực này, Mỹ có nhiều đồng minh nhưng quan trọng nhất vẫn là Israel. Trong khi đó giữa Syria và Israel đã từng xảy ra nhiều cuộc chiến tranh, hiện hai nước vẫn đang có những tranh chấp căng thẳng về lãnh thổ mà cụ thể là cao nguyên Golan do Israel chiếm đóng từ năm 1967. Vì thế Syria và Israel luôn coi nhau là địch thủ. Để bảo vệ đồng minh thân cận của mình, Mỹ buộc phải có trách nhiệm làm suy yếu Syria, không để nước này có thể đe dọa đến Israel cũng như các đồng minh khác. Và điều quan trọng hơn, việc chế áp được Syria sẽ có tác động lớn đến các nước khác trên thế giới nếu đang có ý thức chống lại sự ảnh hưởng của Mỹ.

   Trong lịch sử, Trung Đông từng là khu vực nhạy cảm của cuộc chiến tranh Lạnh, là nơi đối đầu giữa các nước phương Tây do Mỹ cầm đầu và phe xã hội chủ nghĩa do Liên Xô đứng đầu. Trong cuộc chiến tranh giữa Syria và Israel những năm 1960, Liên Xô đã viện trợ nhiều vũ khí cho Syria trên cơ sở Hiệp ước được ký kết giữa hai nước tháng 11/1956. Đến nay, Syria vẫn là nước nhận được nhiều sự hỗ trợ của Nga và có mối quan hệ mật thiết với nước này. Việc Nga ra thông báo sẽ trang bị các loại vũ khí phòng không hiện đại cho Syria nếu nước này bị tấn công là yếu tố quan trọng giúp cho Syria chưa bị NATO thiết lập vùng cấm bay như từng áp dụng tại Lybia năm 2011.

   Trên cơ sở các yếu tố đó, việc can thiệp quân sự là ưu tiên hàng đầu trong chính sách can dự vào Syria của Mỹ và các nước đồng minh, vấn đề còn lại là tìm một lý do phù hợp, đảm bảo tính pháp lý và nhận được sự ủng hộ của quốc tế. Tuy nhiên các lý do từng đưa ra chưa được quốc tế mà trực tiếp là Hội đồng bảo an Liên hợp quốc chấp thuận. Hiện Mỹ và các nước đồng minh đã thực hiện viện trợ vũ khí, phương tiện quân sự, tài chính cho quân nổi dậy tại Syria nhằm đánh bại quân đội, lật đổ chế độ của Tổng thống Bashar al-Assad nhưng thực tế chiến trường quân đội Chính phủ Syria đang chiếm ưu thế. Phe đối lập tại Syria đã có những cáo buộc cho rằng Mỹ nuốt lời vì việc viện trợ không được thực hiện đầy đủ như cam kết. 

    Từ tháng 3/2013, lực lượng đối lập tại Syria và Mỹ đã cáo buộc quân Chính phủ sử dụng vũ khí hóa học giết hại dân thường tại thị trấn Khan al-Asal, thành phố Aleppo, điều được coi là cấm kỵ và mất nhân đạo theo các Công ước quốc tế về chiến tranh. Thậm chí Mỹ còn đưa ra các báo cáo cho biết đã tìm thấy bằng chứng về việc quân Chính phủ sử dụng vũ khí hóa học và yêu cầu LHQ ra Nghị quyết trừng phạt Syria. Do bị cả Nga và Trung Quốc phản đối nên Nghị quyết đã không được thông qua, thay vào đó là việc LHQ thành lập một phái đoàn đến thanh sát việc sử dụng vũ khí hóa học tại các địa điểm bị cáo buộc tại Syria và việc này được Chính phủ của ông Bashar al-Assad ủng hộ và nhiệt liệt chào đón. Đến ngày 19/8/2013 khi đoàn thanh sát của LHQ do ông Ake Sellstrom dẫn đầu đến Damascus và bắt đầu công việc điều tra thì hai ngày sau, phe nổi dậy tiếp tục đưa ra cáo buộc Chính phủ Syria tiếp tục sử dụng vũ khí hoá học làm chết trên 1300 người. Như cùng lúc, các nhà ngoại giao của EU lập tức lên tiếng phản đối và nói sẽ đưa vấn đề này ra Hội đồng bảo an LHQ. Phải chăng đây là một biện pháp nhằm đánh lạc hướng dư luận quốc tế về vấn đề Syria, gây sức ép lên đoàn thanh sát của LHQ bắt buộc phải đưa ra kết luận có lợi cho Mỹ và phe đối lập?

Thị trấn Khan al-Assal, ngoại ô Aleppo, tâm điểm của những tranh cãi về vũ khí hóa học ở Syria (Ảnh: Reuters)
   Đặt trong hoàn cảnh của Syria hiện nay, việc quân Chính phủ sử dụng vũ khí hóa học là điều khó có thể xảy ra, bởi lẽ: Việc viện trợ của Mỹ cho phe nổi dậy không đáng kể, không liên tục nên quân Chính phủ đang giành ưu thế trên chiến trường, đã chiếm giữ được các địa điểm quan trọng, nắm trong tay quyền kiểm soát phần lớn đất nước. Cuộc chiến tại Syria được cả cộng đồng quốc tế quan tâm, trong đó đa phần các nước có quan điểm ủng hộ Chính phủ của ông Bashar al-Assad mà đứng đầu là Nga, Trung Quốc, vì vậy Chính phủ này hiểu rằng phải chấp hành nghiêm các Công ước để nhận thêm nhiều sự ủng hộ của quốc tế, không tạo cớ cho Mỹ và các nước đồng minh tìm ra sai sót, gây sức ép lên LHQ để buộc phải thông qua các Nghị quyết bất lợi đối với Syria. Trong khi đó, dự kiến trong tháng 9 tới đây sẽ tổ chức Hội nghị Geneva 2 do Nga đề xuất bàn về các giải pháp tháo gỡ cuộc chiến tại Syria, hiện các yếu tố trên chiến trường cũng như dư luận quốc tế đều bất lợi nên Mỹ cần có một số “bằng chứng cho mối đe dọa từ vũ khí hóa học của phe Tổng thống Assad" để giành đôi chút lợi thế trên bàn đàm phán. 

   Như vậy, có thể thấy các cáo buộc về việc sử dụng vũ khí hóa học chỉ là chiêu bài chính trị của Mỹ và các nước đồng minh sử dụng trong cuộc chơi, là cái cớ hợp pháp để can dự vào chuyện nội bộ của Syria. Vì vậy, các bên liên quan tại Syria sẽ tiếp tục có những bất đồng lớn ngay cả khi kết quả thanh sát tại Syria là có hoặc không như nội dung các cáo buộc. Đất nước Syria đang đứng trước những thách thức ngày càng lớn hơn và dường như số phận của người Syria không còn có thể tự mình định đoạt.

-----Khổng Minh-----


Bài viết liên quan

- Liên kết quảng cáo -
QUANG CAO O DAY